به گزارش پترو سازه، فولاد پس از نفت‌وگاز به عنوان دومین صنعت بزرگ در جهان شناخته می‌شود که گردش مالی آن حدود ۹۰۰ میلیارد دلار در سال است و در تمامی صنایع کاربرد دارد؛ ساخت و ساز و خودروسازی دو صنعت هستند که بیشترین مصرف را از بخش فولاد داشته و حیات صنعت فولاد را […]

به گزارش پترو سازه، فولاد پس از نفت‌وگاز به عنوان دومین صنعت بزرگ در جهان شناخته می‌شود که گردش مالی آن حدود ۹۰۰ میلیارد دلار در سال است و در تمامی صنایع کاربرد دارد؛ ساخت و ساز و خودروسازی دو صنعت هستند که بیشترین مصرف را از بخش فولاد داشته و حیات صنعت فولاد را تضمین می‌کنند. پیش‌بینی‌ها در سطح بین‌الملل نشان می‌دهند تا سال ۲۰۵۰ مصرف فولاد در دنیا ۱٫۵ برابر نسبت به حال حاضر افزایش خواهد یافت.

روش‌های تولید فولاد

فولاد خام به طورکلی از طریق دو روش اصلی به دست می‌آید:

تهیه آهن خام یا چدن مذاب در کوره بلند ( BF). این روش در کشورما توسط شرکت ذوب آهن اصفهان به کار گرفته می‌شود.
احیای مستقیم با استفاده از کوره‌های الکتریکی از قبیل قوس الکتریکی (EAF). این روش مورد استفاده فولاد خوزستان و فولاد مبارکه اصفهان می‎باشد.
حدود ۳۰ درصد از تولید فولاد در دنیا به روش قوس الکتریکی انجام می‌شود و به دلیل اثرات مخرب کمتری که این روش برای محیط‌زیست دارد استفاده از آن در حال شایع شدن است.

تفاوت‌های تولید فولاد در دو روش نام‌برده

ماده اولیه برای تولید فولاد “سنگ‌آهن” است؛ در روش استفاده از کوره بلند سنگ‌آهن پس از فراوری به همراه کک و آهک وارد کوره می‌شود و آهن مذاب به دست می‌آید و در مرحله بعدی چدن به فولاد خام تبدیل می‌گردد. به دلیل استفاده از کک در این روش، داغ کردن کوره انرژی کمتری را به خود اختصاص می‌دهد ، از این رو ۶۷ درصد از تولید فولاد خام جهان در کوره‌بلند انجام می‌شود.

در روش استفاده از کوره الکتریکی دو ماده اصلی اولیه قراضه و آهن اسفنجی می‌باشند، خواص فیزیکی قراضه در عملیات ذوب کوره‌های قوس الکتریکی اثر مهمی دارد و عدم انتخاب صحیح در نوع قراضه می‌تواند منجر به شکستن الکترودهای گرافیتی و انفجار شود، به همین دلیل از انواع مختلفی قراضه در کوره استفاده می‌شود تا معایب آن به حداقل برسد.

نقش الکترود گرافیتی در تولید فولاد چیست؟

الکترود گرافیتی به عنوان یک ماده استراتژیک در تولید فولاد شناخته می‌شود، الکترود قطعات کربنی است که وظیفه انتقال جریان بالای الکتریسته به کوره قوس الکتریکی به منظور ذوب کردن شارژ فلزی را بر عهده دارد.

از سال ۹۵ قیمت این ماده استراتژیک افزایش چشم‌گیری داشته است به علاوه تحریم‌هایی که علیه ایران انجام شده سبب گردیده تا استفاده از این ماده در واحدهای فولادسازی کنترل شود.

ایران ۶۷ درصد الکترود مورد نیاز صنایع فولادی را از چین و ۱۲ درصد آن را از هند وارد می‌نمود اما پس از اعمال تحریم‌ها در سال ۹۷ این دو کشور فروش الکترود به ایران را کاهش دادند؛ اثرات عدم فروش الکترود به کشورما در کوتاه‌مدت نمایان نمی‌شود چرا که شرکت‌ها برای یک بازه زمانی مشخص می‌توانند از موجودی انبار خود بهره ببرند اما در صورت ادامه پیدا کردن عدم فروش شرایط تا حدودی برای فولادسازان نگران‌کننده خواهد بود.

اثرات مثبت استفاده از کوره قوس الکتریکی

با وجود آنکه تهیه فولاد با استفاده از کوره قوس الکتریکی به دلیل نیاز به الکترود گرافیتی پرهزینه‌تر به نظر می‌آید اما در واقع اینگونه نیست چرا که این روش مزیت‌های قابل توجهی دارد که به چند نمونه از آن‌ها اشاره خواهیم کرد:

مصرف ۴۵ تا ۸۵ درصد انرژی کمتر، ۹۰ درصد مواد خام کمتر و ۵۲ درصد آب کمتر
کاهش ۷۶ درصدی آلودگی آب و ۸۶ درصدی آلودگی هوا
کاهش ۵۸ درصدی انتشار گاز کربن دی اکسید به دلیل استفاده از قراضه کمتر
زنجیره تولید فولاد

برای استفاده بهینه و تکمیل زنجیره فولاد از داخل معدن تا تولید فولاد رعایت چند نکته اساسی است. ایران با توجه به معادن سنگ‌آهن و انرژی فراوانی که در اختیار دارد ظرفیت این را دارد که به یکی از کانون‌های اصلی تولید فولاد در جهان تبدیل شود. مراحل مختلف تکمیل زنجیره تولید فولاد پس از سنگ‌آهن شامل تبدیل سنگ‌آهن به کنسانتره، گندله، آهن اسفنجی، شمش و محصولات فولادی است. با توجه به مراحل نام برده شده بهره‌گیری کامل از این زنجیره می‌تواند بیشترین میزان ارزش‌دهی را برای یک واحد فولادی داشته باشد.

فولاد خام

پیش‌بینی وضعیت سنگ‌آهن و فولاد در ایران بر طبق سند چشم‌انداز ۱۴۰۴

در افق ۱۴۰۴ برنامه جامع توسعه فولاد کشور بر مبنای پیش‌بینی ۴۸۸ کیلوگرم مصرف سرانه فولاد خام و با در نظر گرفتن ۱۰ میلیون تن صادرات، کل تولید فولاد خام در کشور را ۵۴ میلیون تن در نظر گرفته‌اند.

 

 

  • منبع خبر : با اقتصاد